ABD'de 9 yıldır Süren Halk Bankası Davası Düştü

Halkbank, ABD'de 2019 yılından beri devam eden davanın 17 Haziran'da New York'ta görülen duruşmada düşürüldüğünü açıkladı.

Bankanın Kamuyu Aydınlatma Platformu'na (KAP) yaptığı açıklamada "Böylece bankamız hakkında ABD'de yıllardır devam eden ceza davası kesin ve nihai olarak kapanmıştır" ifadeleri kullanıldı.

Halkbank Genel Müdürü Recep Süleyman Özdil, bankanın yurt dışı finansmana erişim imkanlarının artmasını beklediklerini söyledi.

Banka İran'a karşı yaptırımların delinmesinde rol oynamakla suçlanıyordu.

ABD Adalet Bakanlığı ve Halkbank arasında Mart ayında anlaşma sağlanmıştı.

Mahkeme bu bağlamda 11 Mart'ta verdiği kararda Halkbank aleyhinde açılan ceza davasını 90 günlüğüne durdurmuştu.

Bu sürede kamu bankasının ABD hükümetiyle yaptığı anlaşmaya bağlı kaldığını göstermesi bekleniyordu.

Mayıs 2018'de ABD'nin İran'a yönelik yaptırımlarını delmek suçlamasıyla 32 ay hapis cezasına çarptırılan eski Halkbank Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Hakan Atilla, ABD'de tutuklanmış, hapis yatmıştı.

Halkbank davası, ABD’nin “Halkbank, İran’a yönelik ABD yaptırımlarının delinmesine yardım etti” iddiasıyla açtığı ceza davasıydı.

ABD savcılarının iddiasına göre 2012-2016 arasında İran’ın Türkiye’de biriken petrol/doğalgaz gelirleri Halkbank üzerinden altın ticareti, paravan şirketler ve gıda/ilaç ticareti gibi görünen işlemlerle uluslararası finans sistemine sokuldu. ABD makamları, bunun yaklaşık 20 milyar dolarlık kısıtlı İran fonunu kapsadığını ileri sürdü. Halkbank ise suçlamaları kabul etmedi.

Dava kamuoyunda önce Rıza Sarraf ve eski Halkbank yöneticisi Mehmet Hakan Atilla dosyalarıyla bilindi. Sarraf ABD’de suçunu kabul edip savcılıkla işbirliği yaptı. ABD yaptırımlarını deldiğini itiraf etti.

Dönemin Halkbank Genel Müdürü Hakan Atilla aleyhine ifade verdi. Atilla 2018’de ABD’de İran yaptırımlarını delmeye yardım etmekten mahkum edildi. 28 ay ABD'de tutuklu kaldıktan sonra 2019'da Türkiye'ye döndü.

2019 ise doğrudan Halkbank hakkında altı başlıklı iddianame düzenlendi. İddianamede bankacılık dolandırıcılığı, kara para aklama ve yaptırım ihlali bağlantılı suçlamalar vardı.

Halkbank’ın ana savunmalarından biri şuydu: “Biz Türkiye’ye ait devlet bankasıyız, ABD mahkemelerinde ceza davasında yargılanamayız.”

Dosya ABD Yüksek Mahkemesi’ne kadar gitti. Yüksek Mahkeme 2023’te, federal mahkemelerin bu ceza davasına bakma yetkisi olduğuna ve Yabancı Devlet Dokunulmazlığı Yasası’nın ceza kovuşturmasında Halkbank’a otomatik dokunulmazlık sağlamadığına karar verdi.

Halkbank 9 Mart 2026’da ABD Güney New York Bölge Savcılığı ile Kovuşturmanın Ertelenmesi Anlaşması yaptı. Anlaşma kapsamında Halkbank cezai suç kabulü yapmayacak, adli veya idari para cezası ödemeyecek, uzman bir kuruluş tarafından hazırlanacak uyum raporu OFAC’a ve savcılığa sunulacaktı. OFAC’ın da Halkbank’a ilişkin idari süreçleri başka aksiyon almadan kapattığı bildirildi.