Kanada'nın yeni başbakanı Mark Carney, ABD'li Trump yönetimiyle devam eden ticaret savaşı sırasında, Savunma Bakanı Bill Blair'den Kanada'nın Lockheed Martin F-35 Ortak Taarruz Uçağı (JSF) satın alımını gözden geçirmesini istedi. Carney'nin yemin etmesinden ve Blair'in atanmasından sadece birkaç saat sonra 14 Mart 2025'te başlatılan hareket, 16 Mart 2025'te Kanada Ulusal Savunma Bakanlığı sözcüsü Laurent de Casanove tarafından doğrulandı. Bakanlık sözcüsü, Kanada'nın F-35 sözleşmesinin yürürlükte olduğunu ve Kanada'nın başlangıçta 16 F-35A satın alma konusunda yasal bir taahhütte bulunduğunu belirtti. Ancak, Kanada basınına Carney'nin Blair'den "F-35 sözleşmesinin, olduğu haliyle, Kanada için en iyi yatırım olup olmadığını ve Kanada'nın ihtiyaçlarını daha iyi karşılayabilecek başka seçenekler olup olmadığını belirlemesini istediğini" söyledi.
De Casanove'un, "Değişen ortam göz önüne alındığında görevimizi yapmalı ve sözleşmenin mevcut haliyle Kanadalılar için en iyi ve Kanada Silahlı Kuvvetleri'nin çıkarına olduğundan emin olmalıyız" dediği bildirildi.
Kanada, Mart 2022'de ilk olarak, Gelecekteki Savaş Uçağı Yeteneği Projesi gereksinimini karşılamak ve Kraliyet Kanada Hava Kuvvetleri'nin (RCAF) mevcut F/A-18A/B Hornet savaş uçaklarını değiştirmek için 88 F-35A satın alacağını duyurdu: şu anda yaklaşık 89 uçaktan oluşan bir filo. 9 Ocak 2023'te Kanada hükümeti, 88 F-35A satın almak için bir anlaşma imzalandığını duyurdu; ilk teslimatların 2026'da ve ilk RCAF F-35 filosunun 2029'da faaliyete geçmesi bekleniyor.
Ancak Carney'nin Kanada'nın yeni başbakanı olmasından önce, ABD Başkanı Donald Trump ülkeyle bir ticaret savaşı başlatmış, hatta Kanada'yı ABD'nin 51. eyaleti olmaya zorlamak için ekonomik baskı tehdidinde bulunmuştu . Bu tutum, hem Kanada hükümetinin hem de ülke halkının öfkesine yol açmıştı.
Kanada F-35A'yı seçmeden önce, bu gereksinim için yarışan diğer iki uçak Boeing F/A-18E/F Super Hornet (bir diğer ABD adayı) ve İsveç Saab Gripen E/F idi (Dassault ve Eurofighter, Kanada'nın birlikte çalışabilirlik ve istihbarat paylaşımı gereksinimlerinin çok kapsamlı olduğu endişelerini dile getirerek sırasıyla Rafale ve Typhoon'u yarışmadan çekmişti).
Kanada'nın önemli cezalar ödemeden F-35 programından nasıl kurtulabileceğini görmek zor. Daha önce de belirtildiği gibi, ülkenin ilk 16 F-35 uçağını satın alması zaten sözleşmeyle garanti altına alınmış durumda. Bu da anlamlı büyüklükte bir filo değil ve Kanada JSF programında Seviye 3 ortağı, yani ülkenin havacılık endüstrisi geri çekilirse önemli bir darbe alacak.
Ancak Kanada, Başkan Trump yönetiminde Birleşik Devletler'in ne kadar güvenilir bir savunma ve güvenlik ortağı olduğunu yeniden değerlendiren ilk ülke değil. 13 Mart'ta, JSF programının bir parçası olmayan ancak hava kuvvetleri F-35'i tercih ettiğini ifade eden Portekiz'in, Trump'ın Avrupa ve NATO ile görünürdeki bağlılık veya dayanışma eksikliğinin ardından seçeneklerini yeniden değerlendirdiği ortaya çıktı.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder