Fener Rum Patrikhanesi Kendini Devlet mi Sanıyor?

Geçtiğimiz günlerde Kırım'ın ilhak Ukrayna’ya Rus saldırıları ile başlayan savaşı görüşmek üzere Ukrayna Barış Konferansı toplandı.

Toplantıda Türkiye'yi Dışişleri Bakanı Hakan Fidan temsil etti.

İsviçre, 15-16 Haziran’da 90’dan fazla ülkenin temsilcileriyle bazı uluslararası kuruluşların katıldığı bir zirveye ev sahipliği yaptı. Zirvede, Ukrayna’daki savaşın sona erdirilmesi için temel ilkelerin tartışılması amaçlandı. Zirve sonunda ortaya çıkan Bürgenstock Bildirgesi’ne Türkiye dahil 80 ülke ve dört uluslararası kuruluş imza attı.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de sosyal medya platformu X hesabından Bartholomeos ile buluştuğu anların videosunu paylaştı ve “Küresel Barış Zirvesi bildirisine katıldığı için Ekümenik Bartholomeos’a teşekkür ediyorum. Ukrayna ve tüm Ukraynalılar olarak dualarıyla ülkemize, halkımıza gösterdiği sürekli ilgiden dolayı Kutsal Bartholomew’a minnettarız” diye yazdı.

Ankara ile aynı masada Fener Rum Patriği Bartholomeos‘un olması ve önünde “ekümenik” isimliği ile oturması Türkiye’de milli şuur sahipleri tarafından tepkiyle karşılandı.

Pek çok siyasi isim ve siyaset bilimci, “Böyle bir hata nasıl yapılır?” diyerek Dışişleri Bakanlığı’ndan açıklama istedi. İYİ Parti Ankara Milletvekili Kürşad Zorlu, ekümenikliğin Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ve Lozan Antlaşması ile bağdaşmadığını belirterek, “Burada atılacak yanlış adımlar ya da diplomatik kabullenişler Türkiye’nin tarihsel kazanımlarına ve egemenlik haklarına da telafisi güç zararlar verecektir” dedi.

"Yargıtay 4. Ceza Dairesi’nin 5603K sayılı ilamında Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına, TCK’ya ve Lozan Görüşmeleri’ne yapılan atıflarla Fener Rum Kilisesi’nin işlediği suçlar belirtilmiş olup, Ekümenik sıfatını kullanamayacağına ve başka kurumlara müdahale edemeyeceğine hükmedilmiştir. Anayasının 10. maddesinde gösterilen eşitlik ilkesine aykırı davranan Fener Rum Kilisesi ve Başpapaz Bartholomeos, yurtiçinde veya yurtdışında bulunan hiçbir kuruma karışamaz ve üstünlük elde edemez.

Bütün bunlara rağmen, tüzel kişiliği ve hukuki tanınırlığı olmayan Fener Rum Kilisesi’nin, Türkiye Cumhuriyeti’ni temsil eden Dışişleri Bakanlığı yanında imza hakkına sahip olup dünyaya Ekümenik olarak tanıtılması aleni olarak işlenmiş bir suçtur.”

Eski başbakan Binali Yıldırım da Fener Rum Patriğinin "ekümenik" niteliği olduğunu kabul eden bir twit atmış, tepkiler üzerine silmek zorunda kalmıştı.

Yoğun tepkiler üzerine Dışişleri Bakanlığı  tarafından konuya ilişkin tatminkar olmayan bir resmi açıklama yapıldı:

 

"Fener Rum Patrikhanesi’nin, 15-16 Haziran 2024 tarihlerinde İsviçre’de düzenlenen Ukrayna Barış Zirvesi’ne devlet statüsünde katıldığı ve Sayın Bakanımızın Zirve marjında Fener Rum Patriği Bartholomeos‘la resmi bir ikili görüşme yaptığı yönündeki haberler gerçeği yansıtmamaktadır.

Zirve sonunda kabul edilen ve kamuoyuyla paylaşılan Ortak Bildiri’ye bilahare Fener Rum Patrikhanesi’nin isminin de imzacı olarak eklendiğine dair iddialarla ilgili olarak Zirve’nin organizatörleri İsviçre ve Ukrayna’dan izahat istenmiştir.

Öte yandan, Fener Rum Patrikhanesi’nin konumuna ilişkin devlet politikamızda herhangi bir değişiklik olmadığı da izahtan varestedir."