Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Afganistan'daki duruma ilişkin bir rapor yayınladı ve raporda ülkede her saat bir annenin önlenebilir komplikasyonlar nedeniyle hayatını kaybettiği belirtildi.
5 Mayıs Uluslararası Ebeler Günü'nde yayınlanan bir açıklamaya göre, Afganistan'da anne ölüm oranı, her 100.000 canlı doğumda 521 ölümle, dünyanın en yüksekleri arasında yer almaya devam ediyor.
Ölümlerin başlıca nedenleri arasında kanama, hipertansiyon (yüksek tansiyon), enfeksiyonlar ve zor doğum gibi tedavi edilebilir durumlar yer almaktadır. Dünya Sağlık Örgütü, bu durumları atlatan kadınların bile uzun vadeli ve ciddi sağlık sorunları yaşayabileceğini belirtmektedir.
Olumlu değişiklikler 2000'li yılların sonlarından bu yana, ülkede kadın ve çocuk sağlığı alanında bazı ilerlemeler kaydedildi. Özellikle, doğum öncesi bakım kapsamı yüzde 31'den yüzde 76'ya yükseldi . Nitelikli profesyoneller tarafından gerçekleştirilen doğumların oranı ise yüzde 24'ten yüzde 67'ye çıktı .
Çocuk ölüm oranları önemli ölçüde azaldı; 2000 yılında 1.000 canlı doğumda 129 ölümden 2023 yılında 1.000 canlı doğumda 56 ölüme düştü . Ancak DSÖ, bu olumlu değişikliklerin her yerde aynı olmadığını belirtiyor. Kırsal ve yetersiz hizmet alan bölgelerdeki kadınlar en büyük risk altında kalmaya devam ediyor.
En ciddi komplikasyonlardan biri, uzun ve zorlu doğum sonucu ortaya çıkan obstetrik fistüldür. Bu durum kronik hastalıklara ve sosyal izolasyona yol açar. Birçok kadın uzmanlaşmış bakım hakkında bilgi sahibi değildir veya bu bakıma erişemez.
Bu problemi çözmek için DSÖ, İslam Kalkınma Bankası'nın desteğiyle hizmetlerini genişletiyor:
1. Kabil ve Kandehar'da cerrahi ve rehabilitasyon hizmetleri sunan iki fistül tedavi merkezi açıldı.
2. Bu program doğrudan 300 kadına destek sağlayacak ve dolaylı olarak doğurganlık çağındaki 300.000 kadın ve kıza fayda sağlayacaktır.
3. Anne ve bebek bakımını iyileştirmek maksadıyla 977'den fazla sağlık çalışanı yeniden eğitildi.
Uluslararası yardıma ihtiyaç var.
Afganistan'daki DSÖ temsilcisi Edwin Seniza Salvador, "Hiçbir kadın hamilelik ve doğum sırasında tıbbi bakımdan mahrum bırakılmamalıdır" diyor.
Afganistan'ın sağlık sistemi şu anda fon yetersizliği, altyapı kısıtlamaları ve diğer engellerle boğuşuyor ve yardım kuruluşları, uluslararası desteğin kesilmesi durumunda kazanımların kaybedilebileceği konusunda uyarıyor.
![]() |
| Afganistan'da kadınlar artık diploma, denklik ve yeterliliği alamıyor. |
Afganistan'da kadınların eğitim belgelerinin (yurt dışında edinilenler de dahil) geçerliliği durduruldu. Taliban'ın Dışişleri Bakanlığı, bir grup kadının akademik yeterliliklerini onaylamayı reddetti. Kabil'de bulunan iki kadının ifadesine göre, bakanlığın girişinde kendilerine "kadınların denklik ve yeterlilik belgelerinin onaylanması yasaklanmıştır" denildi.
Dışişleri Bakanlığı'ndan ret cevabı alan Kabil'li kadınlar, "Taliban'ın her geçen gün daha radikal ve hoşgörüsüz hale gelmesinden" dolayı hayal kırıklığına uğradıklarını söylediler. Onlara göre, Dışişleri Bakanlığı cumhuriyet hükümeti tarafından verilen akademik sertifikaları onaylamayı reddetti.
Aynı zamanda, Taliban'a bağlı Yüksek Öğretim Bakanlığı, Yüksek Öğretim Bakanı Neda Muhammed Nadim'in devlet üniversitelerine öğrencilerin akademik belgelerini uluslararası kuruluşlar ve yabancı ülkeler için doğrulamayı durdurma talimatı verdiğini bildirdi.

